Starbound maakt van een ruimte-survivalavontuur een gedeelde online sandbox voor standaard maximaal vier spelers. Je kunt samen met vrienden het verhaal volgen, gevaarlijke missies induiken of de campagne even laten liggen om huizen te bouwen en vreemde planeten te verkennen. Iedereen reist met een eigen personage, inventaris en ruimteschip; de host levert het universum dat jullie samen bezoeken. Die mix maakt Starbound een veelzijdige co-opgame, al kan de open structuur ervoor zorgen dat vrienden in verschillend tempo vooruitgaan. Je speelt online vanaf aparte computers; samen op één gedeeld scherm spelen kan niet.
Een beschadigd schip opent een grote kaart
Vanaf het begin heeft je groep een reden om het schip te verlaten: jullie zijn aan een ramp ontsnapt, het schip is beschadigd en op de nabijgelegen planeet vind je wat nodig is om weer op weg te gaan. Je straalt naar het oppervlak, verzamelt materialen, maakt gereedschap en verkent grotten en nederzettingen. Het schip vormt het startpunt van een lange cyclus van landen, spullen verzamelen, uitrusting verbeteren en weer vertrekken naar een andere wereld.
Planeten worden procedureel gegenereerd en verschillen in terrein, weer, wezens en verborgen plekken om te onderzoeken. De ene afdaling voert je misschien door een rustig bos, terwijl je de volgende in een donkere grot of over een oceaanbodem brengt. In het zijaanzicht graaf je horizontaal en verticaal door het landschap. Je kunt boven de grond een nederzetting volgen of juist naar erts en verborgen kamers graven. Kerkers en ruïnes onderbreken de zoektocht naar grondstoffen met vallen, vijanden en schatten. Met nieuwe materialen verbeter je bepantsering, wapens, gereedschap en werkstations, zodat je gebieden kunt verkennen die eerder te gevaarlijk waren.
De afwisseling drijft de verkenning aan, maar garandeert niet dat elke planeet je verrast. Sommige oppervlakken lijken qua vormen en wezens op elkaar, en na verloop van tijd kan het meer draaien om het delven van het volgende materiaal dan om het ontdekken van iets nieuws. Voor een groep die graag eigen omwegen kiest, biedt die herhaling de ruimte om van een korte grondstoffentocht een grotverkenning of spontaan bezoek aan een nederzetting te maken. Wie een strak geregisseerde reeks missies zoekt, kan het reizen tussen planeten minder doelgericht vinden.
Eén universum van de host, meerdere eigen personages
Een gewone speelsessie met vrienden kan beginnen door via Steam aan te sluiten bij het spel van iemand anders. Er is ook software voor een dedicated server waarmee een wereld beschikbaar blijft als de host niet speelt. Zelf een server hosten vraagt wel meer instellingen dan een uitnodiging versturen. De savegame van de host levert de planeten en de staat van de wereld. Vrienden die meedoen nemen hun eigen personages, gedragen spullen en schepen mee. Ze bezoeken dus samen één universum, maar spelen niet als kopieën van het personage van de host.
Als jullie een groep vormen, kun je via het groepsmenu vrienden vinden en naar het schip van een groepslid stralen. Jullie hoeven niet steeds op dezelfde planeet te blijven: de een kan aan een basis bouwen, terwijl een ander ondergronds mijnt of een nederzetting in de buurt verkent. Iedereen krijgt zo ruimte voor eigen projecten, waarna jullie weer bij elkaar kunnen komen voor een kerker, baasgevecht of nieuwe planeet. Co-op voelt daardoor niet altijd als een perfect afgestemde expeditie; vrienden kunnen op verschillende plekken in dezelfde wereld actief zijn.
In een langdurige save kunnen veranderingen in de wereld van de host en de voortgang van personagequests uit elkaar gaan lopen. Bij een later bezoek kan de groep een veranderde planeet aantreffen terwijl sommige personages nog in eerdere questfasen zitten. Dat is een mogelijke complicatie, geen gegarandeerd gevolg, en kan vooral meespelen als vrienden op verschillende momenten gamen. Groepen die graag tussen missies door bouwen en verkennen, vinden die vrijheid misschien prettig; wie hetzelfde verhaaltempo wil aanhouden, kan het lastiger vinden om iedereen op één lijn te houden. Je kunt nog steeds samenkomen voor een verhaalmissie als gedeeld doel.
Je kunt samen vechten, maar de sandbox deelt geen vaste gevechtsrollen uit. Er zijn wapens zoals zwaarden voor dichtbij en vuurwapens; bepantsering en gemaakte upgrades bepalen hoe goed een verkenner op zwaardere planeten is voorbereid. Die vrijheid laat personages open, maar geeft je geen vooraf ingedeelde tank-en-healeropstelling. Gevechten onderbreken het graven vaak genoeg om een tocht onder de grond te laten wisselen tussen ertsen delven, ontwijken en wezens uitschakelen voordat je de ertsgang weer volgt.
Een verhaalcampagne met uitstapjes
Het hoofdverhaal koppelt verkenning aan een reeks opdrachten en op zichzelf staande missies. Het systeem aan boord van je schip leidt je naar doelen, waaronder een reeks kerkers met eigen vijanden en bazen voor elk ras. Deze missies spelen zich af in een aparte instantie, los van de grotere planeetkaart, en beginnen vanaf het schip. Ze hebben controlepunten; de meeste worden opnieuw ingesteld wanneer spelers de missie verlaten. Grote verhaalmissies leveren artefacten op die naar het laatste gevecht leiden. Vrienden kunnen online bij een lopende sessie aansluiten en die weer verlaten; een aparte co-opcampagne is daarvoor niet nodig.
Het verhaal geeft je groep een duidelijk doel: een nieuwe plek bereiken, de kamers doorzoeken en het baasgevecht aan het einde aangaan. De sandbox blijft beschikbaar wanneer jullie iets vrijers willen doen. Je kunt teruggaan naar een planeet om een bouwproject af te maken, klusjes voor bewoners doen, materiaal voor een nieuw stuk gereedschap verzamelen of de volgende missie naar een volgende sessie verplaatsen. Die afwisseling maakt ruimte voor geplande opdrachten en lange stukken spontaan spel in dezelfde gedeelde wereld.
De overlevingsmodus van je personage bepaalt hoeveel risico zulke tochten met zich meebrengen. In Casual hoef je niet te eten. Survival voegt honger toe en kan buiten instanced missies bij overlijden sommige meegenomen materialen en verbruiksvoorwerpen laten vallen; die voorwerpen zijn mogelijk terug te halen, terwijl je 30% van je meegenomen Pixels verliest. Daardoor tellen uitrusting en voorraden extra mee bij een grottocht. Hardcore combineert de honger van Survival met het voorgoed verliezen van je personage, en heeft dus zwaardere gevolgen. Dit zijn personagemodi, geen vaste rollen voor het team: Starbound vraagt niet van de ene speler om healer te zijn en van de andere om tank te spelen. Je rust je verkenner uit met gevonden of gemaakte wapens en bepantsering en kiest of een gezamenlijke tocht draait om gevechten, grondstoffen of wat de planeet ook te bieden heeft.
Bouw een thuis tussen missies door
De bouwsystemen van Starbound geven de groep een tweede vorm van voortgang. Met blokken en meubels verander je een schuilplaats in een huis, een werkplaats in een productieruimte of een eenvoudige nederzetting in een ingerichte kolonie. Je kunt gewassen verbouwen, dieren houden en vriendelijke bewoners als huurders aannemen. Hun opdrachten en cadeaus geven kleine doelen rond je basis; een voltooid gebouw maakt de gedeelde planeet herkenbaar. Dit werk loopt naast de hoofdmissie, zonder dat elke sessie het verhaal hoeft voort te stuwen.
Je schip is ook een project, maar het hoort bij jouw personage. Je kunt de kamers inrichten en het schip uitbreiden terwijl je bemanning rekruteert. De bemanning blijft aan boord; sommige leden geven reisbonussen. Een klein groepje kan de eigenaar naar planeten volgen en helpen in gevechten. Het zijn metgezellen, geen vervanging voor extra menselijke spelers, en elke vriend neemt nog steeds een eigen schip mee. Op een gedeelde planeet kan de een een kolonie bouwen terwijl een ander teruggaat naar het schip om spullen te sorteren of de uitrusting te veranderen.
Er is geen formeel klassensysteem dat taken onder spelers verdeelt. De zeven speelbare rassen bepalen vooral hoe je personage eruitziet; uitrusting, wapens, gevangen wezens en je keuzes op een planeet bepalen hoe je het spel op dat moment aanpakt. Een sessie kan draaien om samen een missie voltooien, maar ook om afwisselend boeren, bouwen, jagen, wezens scannen en ingrediënten verzamelen. In de gedeelde wereld kunnen die activiteiten naast elkaar bestaan zonder dat iedereen in dezelfde ruimte hoeft te staan.
De groepslimiet en je keuze voor hosting
Reken standaard op vier spelers in totaal, inclusief de host. Voor een grotere groep moet je de configuratie handmatig wijzigen; dat is niet de normale co-opinstelling. Als je wilt weten of de basisgame bij je groep past, is vier daarom het praktische maximum om aan te houden.
Online spelen is de bedoelde manier om samen op pad te gaan. Voor online spelen heb je breedbandinternet nodig. De eenvoudigste manier om mee te doen is een Steam-vriend uitnodigen voor een lopend spel. Een aparte dedicated server kan actief blijven nadat de host het gewone spel afsluit, maar zelf zo’n server draaien kan instellingen voor netwerk en firewall vereisen. Poortdoorschakeling is alleen nodig voor die handmatige serveroptie, niet wanneer een vriend via Steam aansluit. Starbound is geen couch-co-opgame: elke speler heeft een eigen computer nodig.
Voor twee tot vier vrienden zit de praktische aantrekkingskracht in de verschillende dingen die je in één universum kunt doen. Je kunt de verhaalmissies volgen, spullen verzamelen voor een gezamenlijke basis, eigen schepen inrichten of apart op verkenning gaan en later weer bij elkaar komen. De grenzen zijn ook duidelijk: standaard kan de groep niet groter zijn dan vier, spelen op één gedeeld scherm ontbreekt en vrienden met verschillende agenda’s kunnen moeite hebben om de op de host gerichte wereld bij te houden. Starbound past beter bij groepen die een brede planetensandbox willen waarin opdrachten en bouwen samengaan dan bij spelers die een strak geregisseerde co-opcampagne met vaste levels zoeken.