In Plague Inc: Evolved hebben jij en een vriend één gezamenlijk doel: twee ziektes over de wereld verspreiden voordat de mensheid een geneesmiddel ontwikkelt. De co-opmodus is een online strategiesessie voor twee spelers, geen gezamenlijk verhaalavontuur. Jullie besturen ieder een andere ziekteverwekker, maar staan aan dezelfde kant van de wereldwijde besmetting. De pc-versie is alleen online te spelen, dus je hebt allebei een eigen computer en internetverbinding nodig. Samen op de bank spelen zit er niet in.
De basis is makkelijk uit te leggen, maar lastiger onder controle te houden. Je ziekteverwekker begint bij Patient Zero. Daarna verspreidt de besmetting zich tussen landen terwijl je nieuwe manieren ontwikkelt om mensen te besmetten en reageert op de verdediging van de wereld. Jij en je vriend proberen de bevolking te besmetten en uiteindelijk genoeg doden te veroorzaken om te winnen. Ondertussen sluiten overheden reisroutes, onderzoeken ze een geneesmiddel en reageren ze op de situatie. Op de actieve wereldkaart lopen de besmettingscijfers op, kondigen nieuwsberichten nieuwe gebeurtenissen aan en kan het onderzoek naar een geneesmiddel van een rustige start ineens een race maken.
Twee ziektes, één gezamenlijk einddoel
De bijzondere draai van co-op is dat de wereld niet één, maar twee bevriende ziekteverwekkers moet bestrijden. Jij en je vriend kiezen ieder een startpunt en ontwikkelen een eigen ziekte. Beide dragen bij aan de besmetting van de mensheid. Je speelt dus niet om de beurt op dezelfde kaart: jullie beheren gelijktijdig verwante bedreigingen, maken aparte keuzes voor evoluties en werken toe naar dezelfde overwinning.
De eigenschappen in de co-opmodus zijn aangepast voor het samenspel; het zijn niet simpelweg twee gewone ziektes die toevallig aan dezelfde kant staan. De modus voegt ook nieuwe genen en actieve vaardigheden voor partners toe. Jullie kiezen afzonderlijke startpunten. Je kunt aan tegenovergestelde kanten van de wereld beginnen, met de ene ziekte aangepast aan warmte en de andere gericht op rijke landen, of juist dicht bij elkaar om de kans op vroege ontdekking te verkleinen. Dat zijn mogelijkheden, geen vaste openingszet of rolverdeling. Zodra de besmetting op gang is, bieden actieve vaardigheden extra keuzes naast het evolueren van eigenschappen. Unscheduled Flight is een genoemd voorbeeld; andere vaardigheden kunnen de besmetting of dodelijkheid op een specifieke locatie versterken. Op de kaart draait het dus ook om de plek waar je een vaardigheid inzet, naast de eigenschappen die je ontwikkelt, terwijl landen en het onderzoek naar een geneesmiddel blijven veranderen.
De twee ziektes kunnen elkaar ook rechtstreeks beïnvloeden. Je kunt je vriend helpen om aan het geneesmiddel te ontsnappen, zelfs als dat je eigen ziekte verzwakt, of een deel van zijn besmettelijkheid voor jezelf nemen. De ene keuze steunt je partner ten koste van je eigen ziekte; de andere verplaatst een deel van de besmettelijkheid naar die van jou. Dat is een concreet dilemma binnen het gezamenlijke doel, meer dan twee afzonderlijke plagen op dezelfde kaart. Samenwerking zit zo in de ziekte-eigenschappen zelf, zonder dat het spel één speler permanent een ondersteunende rol geeft of elke wedstrijd een offer vereist. Jullie ontwikkelen allebei nog steeds een aparte ziekte, en de gezamenlijke uitkomst hangt af van wat ieder bijdraagt.
De reactie van de mensheid zet een deadline op die keuzes. Hoe verder het geneesmiddel wordt onderzocht, hoe minder tijd jullie twee besmettingen hebben om hun doel te bereiken. Laboratoria richten zich op de grootste bedreiging. Als de ziekte van één speler gevaarlijker wordt, kan die daardoor meer aandacht krijgen. Dat levert spanning voor het team op: het succes van de ene speler kan de druk op beide ziektes veranderen. Jullie werken samen, maar delen geen gezondheidsbalk of gezamenlijke verbeterboom.
Je ziet de pandemie als een strategische laag en als een stroom korte berichten. De wereldkaart toont besmettingen en doden; nieuwsberichten kondigen gebeurtenissen en overheidsmaatregelen aan. Een ziekte kan een nieuwe regio bereiken terwijl het onderzoek naar een geneesmiddel ergens anders doorgaat. Grafieken, tellers en een herhaling na de sessie maken de systemen inzichtelijk. De presentatie voelt meer als een dashboard dan als een karakterdrama. De grimmige situatie komt naar voren in klinische termen en steeds alarmerendere koppen, met soms droge humor in de reacties van de wereld. Na afloop geeft de herhaling je een rustiger perspectief: je kunt de besmetting over de kaart zien trekken en volgen hoe de race om het geneesmiddel verliep. Dat maakt er geen verhaal over personages van, maar geeft jullie gezamenlijke sessie wel een zichtbaar verloop, van Patient Zero tot de uitslag. Zo voelt elke poging anders, zelfs wanneer het algemene doel hetzelfde is.
Ontwikkel een ziekteverwekker terwijl de kaart verandert
Je ziekte begint met een relatief kleine verzameling eigenschappen en verdient DNA-punten naarmate ze zich verspreidt en er gebeurtenissen plaatsvinden. Met die punten ontwikkel je overdrachtsmethoden, symptomen en vaardigheden. Elke categorie doet iets anders: overdracht helpt de besmetting zich verspreiden, symptomen beïnvloeden dodelijkheid en zichtbaarheid, en vaardigheden passen de ziekte aan omstandigheden of tegenmaatregelen aan. Er is geen universele aanpak die bij elk ziektetype en scenario past. De beschikbare keuzes, je startgebied en de snelheid waarmee de wereld reageert bepalen het verloop.
De geografie maakt de kaart onderdeel van de puzzel. Landen verschillen in klimaat en welvaart, en vervoersverbindingen kunnen de besmetting over grenzen dragen. Zelfs als meerdere verbonden gebieden besmet zijn, blijven afgelegen plekken een probleem zolang ze gezond zijn. Overheden kunnen havens en vliegvelden sluiten. Daardoor kan er een hardnekkig gat op de kaart achterblijven terwijl het geneesmiddel verder wordt onderzocht. Jullie twee ziektes kunnen verschillende routes nemen, maar geen van beiden kan ervan uitgaan dat de andere alle gemiste gebieden vanzelf bereikt.
Mutaties zorgen voor wat onvoorspelbaarheid. Terwijl de besmetting zich ontwikkelt, kunnen eigenschappen vanzelf ontstaan, soms met effecten die je niet rechtstreeks hebt gekocht. Je kunt eigenschappen weer verwijderen om punten terug te krijgen, maar een ziekte die te vroeg zichtbaar of dodelijk wordt kan een sterkere reactie uitlokken. Zo blijft er een afweging tussen verspreiding, aanpassen aan weerstand en toewerken naar het eindspel. De systemen zijn afzonderlijk goed te volgen, maar tijdens een spannende sessie veranderen meerdere tellers en wereldgebeurtenissen terwijl je dezelfde kaart bekijkt.
Plague Inc: Evolved heeft verschillende ziektetypes en scenario’s, met regels die bepalen wat een sessie van je vraagt. Co-op is een aparte multiplayermodus waarin twee spelers samen ziektes verspreiden met één gedeeld doel. De bredere selectie scenario’s en aangepaste inhoud biedt andere manieren om dezelfde simulatie te spelen.
Spannende, wisselvallige en bewust lastige sessies
Een co-opsessie is geen kort, vast verhaallevel met een gegarandeerd einde. Het is een complete strategiesessie die langzaam kan beginnen en sneller wordt wanneer het geneesmiddel dichterbij komt. De besmetting lijkt misschien goed op gang, maar een paar gezonde landen of een geneesmiddel dat onverwacht snel wordt ontwikkeld kunnen je voorsprong tenietdoen. Later kan de kaart grotendeels besmet zijn, terwijl jullie ziektes nog dodelijk genoeg moeten worden voor het gezamenlijke doel. Je kunt na een lange, veelbelovende sessie verliezen en daarna opnieuw beginnen met andere keuzes en een andere reactie van de wereld.
Dat tempo past bij groepen die graag zien hoe een systeem zich ontwikkelt en op nieuwe informatie reageren. Het past minder goed als je een verhaal met vaste personages, constante actie of een duidelijke reeks levels zoekt. Je hoeft geen overlevenden te begeleiden of co-opmissies af te ronden. Jullie gezamenlijke verhaal is het verloop van de uitbraak, verteld via de veranderende kaart en de nieuwsberichten. De sessie vraagt aandacht voor verschillende samenhangende systemen in plaats van snelle reflexen.
Co-op heeft meerdere moeilijkheidsniveaus en een multiplayer-AI om builds te oefenen. Dat is een aparte oefenoptie naast een match met een vriend; de moeilijkheid verandert het gedeelde doel niet. Uitgebreide statistieken en de replay na afloop laten meer zien dan alleen winst of verlies. Je kunt volgen hoe beide besmettingen zich over landen verspreidden, wanneer de druk van het geneesmiddel toenam en hoe de ziektes aan de uitkomst bijdroegen. De laboratoria reageren mee: als de besmetting land voor land opschuift, verschijnen nieuwe laboratoria en verplaatst de druk zich over de kaart. Een sterke start garandeert dus geen blijvende voorsprong; de replay kan tonen wanneer de situatie omsloeg. Zo kunnen groepen pogingen vergelijken zonder dat co-op verandert in een reeks vaste missies.
Online co-op, los van de competitieve modus
Het spel maakt onderscheid tussen Co-op en Versus. In co-op werken jullie ziektes samen tegen de mensheid. Versus is competitief: elke speler bestuurt een ziekte en probeert de wereld te overheersen, met mogelijkheden om de tegenstander dwars te zitten. Beide modi draaien om het ontwikkelen van een ziekte op een wereldkaart, maar hun doelen staan tegenover elkaar. In Versus is je vriend je tegenstander, niet je teamgenoot. Kies co-op als jullie samen willen winnen.
Co-op-uitnodigingen verlopen via de multiplayerdiensten van de game en de vriendenlijst van Steam.
De Mac-, Windows- en Linux-versies kunnen samen co-op spelen; de aparte mobiele versie heeft geen multiplayer.
De co-opfantasie heeft een ongebruikelijke draai: jij en je vriend proberen niet allebei de gevaarlijkste ziekteverwekker te maken. Jullie zien hoe één wereld reageert op twee bondgenootschappelijke dreigingen, terwijl het geneesmiddel een sessie nog kan kantelen en de kaart de gevolgen laat zien. Voor groepen die online met z’n tweeën een strategiesessie met een gedeeld wereldwijd doel zoeken, is dat de aantrekkingskracht.